..คน ดนตรี ดาดฟ้า บ้าบอ..

คำเตือน - เอ็นทรี่นี้เป็นเพียงความสงสัย ที่ต้องการคำตอบเท่านั้น

-------------------------------

ตั้งแต่เกิดมา ผมเป็นคนหนึ่งที่ดูการ์ตูนมาหลายรสหลากอารมณ์ ตั้งแต่สำหรับเด็ก ไปจนสำหรับผู้ใหญ่ ไม่เว้นไปถึงสำหรับคนหื่น ถึงแม้จะไม่ได้คลั่งไคล้ระดับอัครสาวก หรือยกให้เป็นภรรยาอย่างที่น้อง ๆ หลายคนเขาชอบยกมาพูดเพื่อเป็นประเด็น เพื่อให้การสนทนาดูมีรสชาติ ซึ่งคนอยู่วงนอกก็ไม่เข้าใจว่าพวกนี้มันพูดเล่นกันยังไงถึงได้ดูเหมือนพูดจริงกันแน่

ก็มีเสียงจากคนค้าคนขายสินค้าที่มักจะสั่งงานลูกน้องตัวเองให้วาดการ์ตูนประกอบสินค้า หรือส่งเสริมการขายอะไรของเขาก็แล้วแต่นี่แหละ ข้อความก็ประมาณ...

"ขอแบบฝรั่ง ไม่เอาแบบญี่ปุ่น"

นั่นสิ.... ผมสงสัยเหลือเกินว่าทำไม ต้องขอแบบฝรั่ง ไม่เอาแบบญี่ปุ่น....

"ไม่ชอบลายเส้นญี่ปุ่น ขอแบบไทย ๆ มันจะตายไหม ?"

อันนี้เคยพูดในเอ็นทรี่เก่าแล้ว และผมก็ด่าเจ้าของประโยคนี้ไปเป็นที่เรียบร้อยแล้วเช่นกันว่า "ลายเส้นการ์ตูนไทยเล่มละบาท หรือ 5 บาทนั่น เป็นลายเส้นที่เลียนแบบมาจากการ์ตูน มาเวล (จริง ๆ มีดิสนีย์ด้วยแต่ไม่ได้บอกมัน)" และมันก็เถียงกลับมาด้วยประโยคเย้ยหยัน "อุแม่เจ้า จริงหรือครับ การ์ตูนไทยห่วย ๆ แบบนั้นจะลอกฝรั่งมา" ได้ยินแบบนี้ ผมเลยทิ้งท้ายก่อนวางสายไปว่า "คุณเพิ่งดูถูกการ์ตูนไทยเล่มละบาทที่คุณเพิ่งเชียร์มาเมื่อกี้เองนะ" ......

สงสัยจังเลยนะครับ ว่าการ์ตูนลายเส้นแบบญี่ปุ่นมันเลวตรงไหน ? หรือฝรั่งมันดีตรงไหน ?

ผมเองเป็นคนที่พยายามหาคำตอบให้กับตัวเองก่อนเป็นอันดับแรก ก่อนจะให้ใครเดินมาบอกอยู่แล้ว ดังนั้น ผมก็ขอวิเคราะห์ออกมาเป็นประเด็น ๆ ไป ว่ามันใช่หรือไม่ใช่กันแน่

1. ลายเส้นแบบฝรั่ง เป็นลายเส้นง่าย ๆ ที่สื่อสารเข้าใจทั่วโลก.....
น่าจะจริง... เพราะผมไปลองค้นในกูเกิ้ลด้วยคำค้นว่า Comic พบ 140,000,000 หน้าเวบที่มีคำนี้ แต่คำว่า Manga ที่หมายถึงการ์ตูนแบบญี่ปุ่นนั้น มีเพียง 133,000,000 วัดกันด้วยจำนวนก็แพ้แล้ว... ตั้ง 7 ล้านหน้า..

2. ลายเส้นฝรั่ง เหมาะสำหรับเด็ก ไม่เหมือนของญี่ปุ่น
น่าจะจริง เพราะการ์ตูนฝรั่งนั้น ไม่มีคำว่า โมเอะ (คำแสลง เป็นหน่วยนับความน่ารักสำหรับคนชอบความน่ารักในตัวละครของการ์ตูนญี่ปุ่น) ซึ่งการ์ตูนฝรั่งมักจะวาดตัวการ์ตูนสำหรับเด็กให้หน้าตาออกไปทางตลกขบขันมากกว่า จึงทำให้เห็นครั้งเดียวก็จำหน้ามันได้ เช่น..ป๊อปอาย โอลีฟ ฯลฯ

ซึ่งการ์ตูนญี่ปุ่นในอดีตก็เป็นแบบนั้น แต่ในปัจจุบันมันไม่ใช่แล้ว จะเห็นตัวอย่างได้ง่าย ๆ จาก Powerpuff Girl ที่อิมเมจมาต่างกันราวฟ้ากับเหว...

แต่... มันก็สำหรับเด็กทั้ง 2 เวอร์ชั่นนั่นแหละครับ......

3. เพราะสินค้าไทยส่งออกไปหาฝรั่งมากกว่าญี่ปุ่นแค่ประเทศเดียว
พอมาดูข้อนี้ก็ถือว่าปริศนาคลี่คลายไปหลายส่วน เพราะสินค้าไทยนั้นส่งออกทั่วโลก และเน้นตลาดประเทศฝั่งอเมริกา ยุโรป ญี่ปุ่น ถ้าจะต้องทำมาสค็อตส่งเสริมการขาย ก็เหมาะสมแล้วที่จะทำออกมาแบบฝรั่ง...

ก็พอจะเข้าใจคนค้าคนขายขึ้นมาบ้างล่ะครับ ทำของที่มัน "ง่ายกว่า" ทั้งด้านการออกแบบและการสื่อสาร ย่อมดีกว่าเสียเวลาทำอะไรออกมาให้โดน "ด่า" และ "ขายไม่ออก" จริง ๆ...

ทีนี้ก็มา มองอีกด้านหนึ่งบ้างนะครับ...

ผมได้มีโอกาสไปดูการ์ตูนอินเดีย การ์ตูนจีน การ์ตูนเกาหลี ก็ไม่ได้จากไหนนะครับ ได้มาจากเพื่อนบ้าง ไปเห็นตามแผงหนังสือบ้าง หรือตามเน็ตบ้าง ส่วนใหญ่ก็จะมีลายเส้นแบบ มาเวล แต่ก็ไม่ทั้งหมดนะครับ บางส่วนก็ลายเส้นเหมือนญี่ปุ่น อย่างภาพของเกมออนไลน์เกาหลี หรือการ์ตูนจีนที่ลายเส้นเหมือน อ.อิเคงามิ เรียวอิจิ ซึ่งมีออกมาทั้ง 2 แบบ และขายได้ทุกแบบ

(ตัวอย่างการ์ตูนเกาหลี คิมซังโฮ)

หมายความว่า... มันไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่า ขายได้ง่าย หรือ ออกแบบยากง่ายอะไรนั่นมั้งครับ..?

ไม่ใช่ว่าสาเหตุที่อะไร ๆ ก็อยากได้แบบฝรั่งของคนจ่ายเงินเขานั้นเป็นเพียงเพราะ "ไม่อยากเสี่ยงกับความสามารถของคนไทย" หรือเปล่า ?

ชีวิตที่ผ่านมาของผม ไม่เคยเห็นว่าการ์ตูนมันจะเป็นอะไรมากไปกว่า "ภาพบรรยายเรื่อง" หรือ "ภาพล้อ" ที่จะมีคุณค่ามากน้อยอย่างไรนั้นขึ้นกับผู้ถ่ายทอดว่ามีความคิดต่อการ์ตูนอย่างไร

น่าขำที่สมัยหนึ่ง "Thai Comics" ของวิบูลย์กิจยุคบุกเบิกนั้น (สมัยนั้นชื่อ "ลายเส้น" แต่ผมตามอ่านตั้งแต่สมัยก่อนนั้น จำไม่ได้แล้วว่าจากหนังสือในเครือเล่มไหนครับ) "ไม่เคยเปิดโอกาสให้การ์ตูนลายเส้นแบบญีปุ่นได้ลงตีพิมพ์แม้แต่เรื่องเดียว" ไม่เชื่อไปเปิดอ่านไทยคอมิคยุค 10 ปีก่อนได้ครับ ทั้ง ๆ ที่ตัวสำนักพิมพ์นี้ขายแต่การ์ตูนญี่ปุ่นมานานเนแล้ว ซึ่งปัจจุบันนั้นผมไม่ได้ตามซื้ออ่านแล้ว เลยไม่รู้ว่ายังมีอยู่หรือว่าเปลี่ยนสถานะเป็นรูปแบบใด

กับลายเส้นสากลแบบฝรั่งนั้น ก็มีหนทางของมันในตลาดระดับบน มีหนังสืออะไรบ้างก็ลองไปดูที่แผงหนังสือมาตรฐานใกล้บ้านท่านนะครับ

ใช่ไหมล่ะ.. มันก็ขายได้ทั้งนั้น...

ด้วยความเคารพ.. ผมอยากให้หาคำศัพท์อะไรก็ได้มาแทนคำว่า ลายเส้นแบบญี่ปุ่น หรือ ลายเส้นแบบฝรั่ง ของผมจังเลย มันมีศัพท์อื่น ๆ ไว้เรียกแทนไหมครับ ?

เรื่องตลกเรื่องสุดท้ายที่ผมได้ชมในรายการของช่ิอง ทีวีไทย ทีวีสาธารณะ (ช่องนี้เพิ่งประกวดอัตลักษณ์ ThaiPBS ไป... สุดท้ายเปลี่ยนชื่อช่องอีก... ฟาล์ว ไปเลย)

"ลายเส้นการ์ตูนของญี่ปุ่นได้รับการตอบรับจากลูกค้าทั่วโลกในด้านความงดงาม และอ่อนช้อย"

เขามีแต่การยกย่องกันและกัน ไม่ใช่แบบบ้านเรา ไอ้นี่ไม่เอา จะเอาแบบนั้น..

มาลองมองการ์ตูนไทยกันใหม่ดีไหมครับ ?

ถ้าการ์ตูนเรื่องนั้น มีตัวละครส่วนใหญ่ใช้ชื่อภาษาไทย ....
ถ้าการ์ตูนเรื่องนั้น ใช้ฉากหรือชื่อสถานที่ส่วนใหญ่เป็นที่ในไทย ....
ถ้าการ์ตูนเรื่องนั้น ถ่ายทอดวัฒนธรรมปัจจุบันของเมืองไทย ....
และที่สำคัญ...

ถ้าการ์ตูนเรื่องนั้น คนไทยวาดทั้งหมด

ไม่ว่าลายเส้นจะออกมาแบบไหน... คุณจะยอมรับได้หรือเปล่าว่า

มันคือ การ์ตูนไทยแท้ ๆ

--------------------

เกร็ตเล็กน้อยถ้าคุณอยากอ่านการ์ตูนคนไทย

1. ไปซื้อตามร้านหนังสือชั้นนำ ท่านจะพบการ์ตูนไทยมีราคา เหมาะกับวัยรุ่นเฉพาะกลุ่ม และผู้ปกครองที่มีลูกเล็ก ๆ

2. ไปตามร้านหนังสือใกล้บ้าน ถ้าโชคดีท่านจะพบหนังสือการ์ตูนไทยราคาไม่แพงตั้งแต่ ขายหัวเราะ มหาสนุก หรือแม้แต่นิยายภาพแสนสนุก (สนุกจริง ๆ นะครับ) และการ์ตูนไทยที่ทำรูปเล่มเหมือนญี่ปุ่น...

3. ไปตามงานการ์ตูนเฉพาะทาง เช่น คอมิคปาร์ตี้ คอมิคมาร์เกต ฯลฯ ตามสถานที่ที่สุ่มเปิดกันไปเรื่อย ๆ ท่านจะได้พบการ์ตูนทำมือ

4. ไปงานสัปดาห์หนังสือ ท่านจะได้พบการ์ตูนแบบข้อ 1 (ที่เหลือเป็นการ์ตูนญี่ปุ่น)

เกร็ดเล็กกว่านั้นเกี่ยวกับเอ็นทรี่นี้
ผมไม่อยากให้มองว่าการ์ตูนไทยนั้นห่วย แต่ผมขอบอกว่า มันไม่ได้รับการสนับสนุนจาก... คนซื้อมากกว่า.. อย่าโทษรัฐเลย.. กับประเทศเคร่งศาสนาอย่างเรา เรื่องพวกนี้มันทำใจลำบาก...